ارزیابی متفاوت کاربران از سه سناریوی بنزینی دولت / از «نون گرون میشه، آب گرون میشه؛ بنزین گرون نشه؟!» تا «هر سه روش غیرقابل قبول و اشتباه است»

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، پس از انتشار نظرخواهی درباره سه سناریوی در حال بررسی دولت برای مدیریت مصرف و توزیع بنزین، مخاطبان خبرآنلاین دیدگاه‌های متفاوتی درباره نحوه اصلاح سیاست بنزینی کشور مطرح کردند.

بر اساس توضیحات رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، در سناریوی نخست قیمت بنزین تغییری نمی‌کند اما توزیع سوخت تا سقف تولید روزانه ۱۲۱ میلیون لیتر ادامه خواهد داشت و در صورت اتمام بنزین، نازل‌ها خاموش می‌شوند.

در سناریوی دوم، این میزان تولید میان خودروهای موجود توزیع می‌شود و مصرف بیش از سهمیه با نرخ آزاد محاسبه خواهد شد.

در سناریوی سوم نیز سهمیه از خودرو جدا شده و به افراد اختصاص پیدا می‌کند؛ به‌گونه‌ای که هر فرد، چه خودرو داشته باشد و چه نداشته باشد، سهمیه دریافت کند و امکان انتقال و خریدوفروش آن نیز وجود داشته باشد.

اما مخاطبان خبرآنلاین درباره این سه سناریو چه نظری دارند؟

یکی از کاربران با انتقاد از تعدد سناریوها نوشت: «این قدر سناریو ننویسید؛ از تجربه آزموده‌شده در جهان بهره ببرید.»

کاربر دیگری اساساً با افزایش قیمت بنزین مخالف بود و نوشت: «وقتی خودروی بی‌ارزش داخلی را به چند برابر قیمت می‌فروشید، مثلا دو میلیارد تومان اضافه می‌گیرید، در واقع پول ۲۰ هزار لیتر بنزین آزاد با قیمت ۱۰۰ هزار تومان را به صورت نقدی و پیش از استفاده از آن از خریدار گرفته‌اید. دولت هیچ دلیل موجهی برای گران کردن بنزین ندارد.»

در مقابل، یکی از مخاطبان با اشاره به ضرورت اصلاح مصرف سوخت، سناریوی سوم را مناسب‌تر دانست و نوشت: «شکی نیست که در وضعیت فعلی کشور باید تدبیری برای وضعیت مصرف سوخت اندیشید. طبیعتاً هر سه سناریو مزایا و معایبی دارد، ولی به نظرم به شرط تأمین سوخت حمل‌ونقل عمومی و باری، اختصاص سهمیه بر اساس کد ملی مناسب‌تر است؛ خصوصاً اینکه سهم افراد فاقد خودرو نصیب افراد دارای خودرو نمی‌شود.»

یکی دیگر از مخاطبان نیز با مقایسه ایران و ترکیه به اختلاف مصرف بنزین دو کشور اشاره کرد و نوشت: «ترکیه ۱۷ میلیون خودرو دارد و ایران ۱۶ میلیون. جمعیت هر دو هم تقریباً ۸۵ میلیون نفر است. مصرف روزانه بنزین ترکیه ۲۱ میلیون لیتر و مصرف روزانه ایران ۱۳۵ میلیون لیتر است. فرض کنید خودروهای گران و بی‌کیفیت ایران سه برابر میانگین جهانی مصرف می‌کنند؛ ولی چرا مصرف روزانه ایران بیش از پنج برابر ترکیه است؟»

در میان نظرات، برخی کاربران نیز سناریوی سوم را به صراحت ترجیح دادند. یکی از مخاطبان با اشاره به سیاست‌های دولت‌های گذشته نوشت: «در اواخر دولت دکتر روحانی مسئله بنزین حل شده بود. ولی در دولت قبلی به دلایل پوپولیستی حاضر نشدند قیمت بنزین را متناسب با تورم افزایش دهند و این مشکلات برای کشور رقم خورد. روش سوم از هر نظر ارجحیت دارد و باید هرچه سریع‌تر اجرا شود.»

در ادامه همین بحث، کاربر دیگری در واکنش به این دیدگاه تنها نوشت: «بله، ماجرای بنزین در دولت آقای روحانی را هم یادمان هست.»

یک مخاطب دیگر نیز در تأیید یکی از نظرات نوشت: «موافقم.»

اما در نقطه مقابل، گروهی از کاربران معتقد بودند هیچ‌یک از سه سناریوی مطرح‌شده راه‌حل مناسبی نیست. یکی از مخاطبان نوشت: «هر سه سناریو اشتباهه. سومی اشتباه‌تر. یعنی چه به آدم بی‌خودرو سهمیه بنزین بدهی؟ برو حمل‌ونقل عمومی را با این پول گسترش بده، آن سهمش از بنزین را با استفاده از وسایل حمل‌ونقل عمومی خواهد برد.»

در برابر این دیدگاه، یکی دیگر از کاربران از اختصاص سهمیه به همه مردم دفاع کرد و نوشت: «بنزین و گازوئیل به همه مردم تعلق دارد. چرا نیمی از جامعه که خودرو ندارد از این یارانه بی‌بهره باشد؟ چرا باید خانواده‌ای که چندین خودرو دارد میلیون‌ها تومان روی هر باک بنزین یارانه بگیرد و خانواده بدون خودرو هیچ نگیرد؟ این همه سال حق طبقه محروم جامعه نقض شده، کافی نیست؟»

یکی از مخاطبان نیز راه‌حل متفاوتی پیشنهاد کرد و نوشت: «سناریوی قابل‌قبول، نه افزایش ناگهانی قیمت است و نه ثابت ماندن همیشگی وضع فعلی؛ بلکه یک اصلاح تدریجی، شفاف، همراه با جبران برای اقشار ضعیف است. یعنی سهمیه و قیمت آرام و مرحله‌ای اصلاح شود، دهک‌های پایین حمایت شوند، حمل‌ونقل عمومی تقویت شود و درآمد حاصل شفاف اعلام شود.»

موضوع کاهش مصرف از مسیر کاهش تردد نیز در میان نظرات مطرح شد. یکی از کاربران خطاب به دولت نوشت: «یکی این که کمتر مردم را از این اداره به آن اداره بفرستید، کمتر تردد می‌شود. دومین راه این است که دورکاری را اجرا کنید؛ یک‌سوم بیشتر مردم تردد نکنند. بالای ۵۰ درصد با دورکاری ترددها کم می‌شود. اگر هدفتان راهکار است، اگر هم هدف فشار به مردم و آزار است که یکی از همین سه راه پیشنهادی دولت را اجرا کنید و ناراضی‌تراشی کنید.»

یک مخاطب دیگر خواستار کنار گذاشتن نظام یارانه‌ای فعلی شد و نوشت: «قیمت بنزین مانند هر کالای دیگری با تورم به صورت روزانه اعلام شود. مردم بهتر سیاست و اقتصاد را درک می‌کنند و در انتخابشان بافکر تصمیم می‌گیرند. یارانه معنا ندارد.»

در یکی از نظرات نیز گلایه‌ای کلی‌تر از سیاست‌های اقتصادی مطرح شده است: «یک روز این مردم با آرامش زندگی نکردند. دست روی هر چیزی گذاشتید آن را خراب‌تر کردید.»

موضوع قاچاق سوخت نیز از محورهای مهم نظرات بود. یکی از کاربران خطاب به سیاست‌گذاران نوشت: «شما اول تکلیف قاچاق چند میلیون لیتری بنزین را مشخص و جلویش را بگیر، بعدش برای لقمه گلوی مردم نقشه بکش.»

در مقابل، یکی از مخاطبان با اشاره به حجم بالای یارانه‌های انرژی، خواستار تغییر شیوه پرداخت یارانه شد و نوشت: «طبق برآوردها میزان یارانه آب، برق، گاز، سوخت و نان رقمی در حدود ۲۰۰ میلیارد دلار است. بخش مهمی از این یارانه توسط قاچاقچیان و ماینرها غارت می‌شود، بخشی هم به دلیل مصرف غیربهینه حیف و میل می‌شود. منابعی که می‌تواند صرف توسعه زیرساخت‌ها شود به دلیل سوءمدیریت در حال هدررفت است. دولت اگر وجدان کاری دارد باید هرچه سریع‌تر یارانه را نقدی کند و به کد ملی اختصاص دهد؛ وگرنه نسل‌های آینده ما را به خاطر این حیف و میل عظیم نخواهند بخشید.»

یکی دیگر از مخاطبان، هر سه سناریو را به دلیل فشار احتمالی بر مردم رد کرد و نوشت: «هر سه سناریو یک‌طرفه به نفع دولت و به ضرر مردم عادی است. دولت هر وقت امکان خرید خودروی به‌روز با قیمت عادلانه را برای مردم فراهم کرد و درآمد مردم را مطابق متوسط جهانی ارتقا داد، آن وقت می‌تواند بنزین را هم به قیمت جهانی بفروشد و نیازی هم به سناریو مناریو ندارد.»

افزایش تدریجی قیمت بنزین نیز بار دیگر در نظرات مطرح شد. یکی از کاربران نوشت: «باید قیمت بنزین هر سال با نرخ تورم پیش برود؛ اول سال قیمت را اضافه کنند. وقتی وسط سال قیمت تغییر پیدا کند موجب تورم دوباره می‌شود. یکی از دلایل افزایش مصرف بنزین خودروهای بی‌کیفیت است. عدم اسقاط خودرو فرسوده.»

مخاطب دیگری نیز با لحنی متفاوت از دولت خواست فعلاً دست به تغییر سیاست بنزین نزند و نوشت: «لطفاً هیچ کاری نکنید. یه مدت هم تصمیم بگیرید که کاری نکنید، به خدا این‌طوری حالمون بهتره. نمی‌شود که هر سری یه جراحی بکنید.»

یک کاربر دیگر نیز بر تغییر سالانه قیمت متناسب با تورم تأکید کرد و نوشت: «هر سه روش غیرقابل قبول و اشتباه است. باید بنزین ابتدای سال بر اساس تورم یا افزایش حقوق تغییر نرخ داشته باشد و تا آخر سال هم همین قیمت بماند و سال بعد…»

نگرانی درباره نحوه تأمین کسری بنزین نیز در میان نظرات مطرح شد. یکی از مخاطبان پرسید: «سؤال خیلی مهم در روش دوم و سوم، کمبود بنزین از کجا و چطوری تأمین می‌شود؟ اگر میزان تولید ۱۲۰ میلیون لیتر است و در روش اول دچار کسری و خاموشی پمپ بنزین هستیم، برای روش‌های دوم و سوم با توجه به محاصره دریایی و مشکلات واردات و نبود ارز، از کجا می‌شود بنزین تهیه کرد؟ مگر اینکه بنزین در داخل هست ولی دولت پول بیشتری می‌خواهد.»

یکی از مخاطبان نیز هر سه طرح را عامل تشدید فشار اقتصادی دانست و نوشت: «سلام و عرض ادب. هر سه طرح دولت موجب تشدید تورم و گرانی‌های افسارگسیخته می‌شود و نتیجه آن فشار حداکثری بر مردم نجیب و مظلوم ایران است. اگر دولت واقعاً قصد دارد کنار مردم باشد و مشکلات مردم را کم کند، می‌تواند برای جبران بودجه مورد نیاز وارد کردن بنزین از یک منبع جدید به نام تنگه هرمز درآمدزایی کند. الان که ما پیروز جنگ شده‌ایم چرا نباید از غنایم خود استفاده کنیم. تنگه هرمز بهترین ابزار برای درآمدزایی و کمک به مردم در این شرایط است. اگر دولت واقعاً طرف مردم باشد راه‌های بسیاری برای کم کردن مشکلات مردم وجود دارد.»

در یکی دیگر از نظرات، کاربر با اشاره به تفاوت قیمت انرژی و سطح مصرف اقشار مختلف نوشت: «پوپولیسم تنها در گفتار نیست، در رفتار هم هست! پوپولیسم با بنزین عجین شده! برای مهار جامعه باید آب باشد لیتری ۳۰ تومان اما بنزین ۳ تومان، آن هم از شکم فقرا برود توی باک بنز و مازراتی و پورشه.»

برخی کاربران نیز بدون ورود به جزئیات اقتصادی، مخالفت صریح خود را با طرح‌های مطرح‌شده اعلام کردند. یکی از آنها نوشت: «واقعاً پیش خودتون چی فرض کردید…»

کاربر دیگری نیز گفت: «هر سه طرح چرت و ناپخته است و باعث افزایش فشار بیشتر به مردم می‌شود.»

در نهایت، یکی از مخاطبان نیز با مقایسه بنزین با سایر کالاهای اساسی نوشت: «به نظرم بنزین هیچ فرقی با روغن نداره! نون گرون میشه، آب گرون میشه؛ بنزین گرون نشه؟!.»

در واقع مجموع نظرات منتشرشده نشان می‌دهد واکنش مخاطبان به سه سناریوی دولت یکدست نیست. سناریوی اختصاص سهمیه به کد ملی در میان بخشی از کاربران طرفدار دارد، زیرا این گروه معتقدند یارانه بنزین نباید صرفاً نصیب صاحبان خودرو شود.

در مقابل، منتقدان این سناریو می‌گویند منابع حاصل از اصلاح مصرف باید به جای توزیع سهمیه میان افراد فاقد خودرو، صرف توسعه حمل‌ونقل عمومی شود.

در کنار این دو دیدگاه، گروه دیگری اساساً با هرگونه تغییر ناگهانی قیمت بنزین مخالف‌اند و پیشنهاد می‌کنند قیمت سوخت به صورت تدریجی و متناسب با تورم و افزایش دستمزدها اصلاح شود.

از سوی دیگر، موضوع قاچاق سوخت، خودروهای فرسوده و پرمصرف، کیفیت پایین خودروهای داخلی، حمل‌ونقل عمومی، دورکاری و شفافیت محل هزینه‌کرد منابع نیز در بخش قابل توجهی از نظرات مطرح شده است.

به این ترتیب، اگرچه دولت در حال بررسی سه سناریو برای مدیریت بازار بنزین است، نظرات مخاطبان خبرآنلاین نشان می‌دهد مطالبه اصلی بخشی از جامعه صرفاً انتخاب یکی از این سه گزینه نیست؛ بلکه بسیاری از کاربران خواستار اصلاح تدریجی، کاهش اتلاف و قاچاق، حمایت از اقشار کم‌درآمد و ارائه توضیح روشن درباره نحوه تأمین و هزینه‌کرد منابع حاصل از سیاست جدید بنزینی هستند.

۲۲۳۲۲۴